Pnömatik Nedir? Pnömatik Sistemlerin Çalışması

Hava basıncını kullanarak veya vakum etkisi ile çalışan makine, alet ve bu sistemlerin özelliklerini gösteren yapıya pnömatik denir.

Basınçlı hava (sıkıştırılmış hava), insanların fiziksel gücünü arttırmak için kullandığı bilinen en eski enerji iletim türüdür. Kesin olarak bilinen ilk basınçlı hava uygulamasını Yunanlı Ktesibios 2000 yıl kadar önce yaptığı basınçlı hava mancınığı ile gerçekleştirmiştir. Pnömatik, Yunanca “nefes alıp verme” anlamına gelen “pneuma” kelimesinden türetilmiştir. Pnömatik sistemler ihtiyaç duydukları hava basıncını kompresörler yardımıyla sağlar, alınan hava tanklara depo edilerek, doğrusal, dairesel ve açısal hareket etmede kullanılır.

Pnömatik, hidrolik ve elektrik sistemlerini karşılaştıracak olursak aşağıdaki gibi bir tablo ortaya çıkmaktadır.

Pnömatik Sistemlerde Kullanıolan Elemanlar

• Kompresörler,
• Silindirler,
• Kontrol valfleri,
• Gaz tankları,
• Çoklayıcılar,
• Pnömatik basınç Göstergeleri,
• Regülatör ve şartlandırıcılar,
• Bağlantı elemanları ve borular,
• Sayaçlar

Pnömatik Sistem Nasıl Çalışır?

• Kompresörler tarafından hava emilerek tanklarda belirli bir basınç altında sıkıştırılır.
• Depolanan hava nem ve partiküllerden arındırılmak için filtrelerden geçirilir.
• Temizlenen hava şartlandırıcılara gönderilir.
• Ayarlanmış olan şartlandırıcı giren hava basıncını istenilen basınçta kontrol valfine gönderir. Bu esnada şartlandırıcı bünyesinde bulunan yağıda yağlama sağlaması için sisteme gönderir.
• Kontrol valfine giren basınçlı hava kullanıcı sistemin hangi yöne gitmesi isteniyorsa o yöne yönlendirir.
• Kullanıcı mekanizmaya gelen hava basıncını alır ve gerekli olan dönme veya ilerleme işlevini yerine getirir. Kullanıcı sistem olarak; pnömatik silindir, hava tabancaları, havalı taşlamalar örnek verilebilir.

Peki Pnömatik sistemler ile neler yapabiliriz?

• Sistemlerin açma kapama valflerinin çalışmasında,
• Kapı açılıp kapatılmasında,
• Metallere şekil verme işlemlerinde,
• Şişeleme ve doldurma makinelerinde,
• Lehim ve kaynak tutma işlemlerinde,
• Perçinleme işlemlerinde,
• Komponent ve malzeme taşınmasında

ve benzeri sistemlerde yaygın bir şekilde pnömatik sistemler kullanılmaktadır.